Samsun’da, 19 Mayıs 1981 tarihinde Atatürk’ün doğumunun 100. yılı anısına inşa edilen mekanik saat, yıllar geçmesine rağmen ilk günkü gibi çalışmaya devam ediyor. Samsun Şehit İlhan Hamlı Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi öğrencileri ve öğretmenleri tarafından yapılan bu özel saat, 2020 yılında okul binasının taşınması ve tadilat sürecinde bir süre işlevini yitirmişti. Ancak, 2024’te yeni binaya taşınarak onarıma tabi tutulduktan sonra yeniden çalışır duruma getirildi.
Okul müdürü Nurcan Yücel, Atatürk’ün doğumunun 100. yılı anısına yapılan bu saatinin tamamen el emeğiyle üretildiğini belirtti. Yücel, taşınma sürecinde saatin bazı bölümlerinin yıprandığını ifade ederek, “O dönemdeki öğrenci ve öğretmenlerimizin anısına sahip çıkmak için bu saati alıp okulumuzun en güzel köşesine yerleştirdik. Temizlettirip işlevselliğini yeniden kazandırdık.” dedi.
Okulun Makine ve Tasarım Teknolojisi Alan Şefi Hasan Ferit Önen de, 33 yıllık öğretim hayatında saatin yapım sürecinde önemli bir rol oynadığını söyledi. 1981 yılında atölye uygulamaları dersi kapsamında üretilen saatlerin dördünün yapıldığını kaydeden Önen, “Bir tanesi bakanlığa, bir diğeri bize yardımcı olan firmaya verildi, ikisi ise okulda kaldı. Bu saat hala işlevselliğini koruyor.” şeklinde konuştu.
Önen, saatin yapımının yaklaşık bir yıl sürdüğünü ve mekanizmasının çelik, pirinç, bronz ve alüminyumdan oluştuğunu belirtti. Ayrıca, o dönemdeki üretim zorluklarına da değinen Önen, “Gövdesi çelikten, diğer parçaları pirinçten yapıldı. Yataklarında bronz kullanıldı. Dişlerin yataklanması en çok zorlandığımız bölüm oldu çünkü o dönemde rulman bulmak zordu. Bu nedenle pirinç ve bronz yataklar kullanıldı.” ifadelerini kullandı.
Saatin kurma sistemi ile çalıştığını ve düzenli bakım gerektirdiğini vurgulayan Önen, “Belli aralıklarla yağlanması gerekir. İki adet 40 kiloluk ağırlığı var ve çelik tellerinin de değiştirilmesi gerekiyor. Geçen yıl öğrencilerimizle birlikte bakımını yaptık, yağladık ve çalışmayan parçalarını yeniledik. Şu anda işlevini sürdürüyor.” dedi. Önen, yıllar önce kendi öğrencilik döneminde yapımında yer aldığı saatin bugün aynı okulda çalışır vaziyette sergilenmesinin kendisine büyük mutluluk verdiğini ekledi.
