Türkiye’nin envanterinde bulunan S-400 hava savunma sistemlerinin başka bir ülkeye satışına yönelik Ankara ve Moskova arasındaki yoğun diplomasi trafiği sürüyor. En gelişmiş hava savunma sistemlerinden biri olan S-400’lerin satışı, Türkiye’nin yerli ve milli beşinci nesil KAAN savaş uçağında ilk aşamada kullanılması planlanan F-110 artyakıcılı turbofan jet motorlarının alımı ve F-35 savaş uçağı programına yeniden dönmesi için kritik rol oynuyor.
S-400’lerin hangi ülkeye satılabileceği ya da bir başka deyişle hangi ülkelere satılamayacağı ise kamuoyunda en merak edilen soruların başında geliyor. Gazeteci ve Yazar Özay Şendir kaleme aldığı köşe yazısında, S-400 hava savunma sistemlerinin yeni adresine ilişkin Rusya ile yürütülen müzakerelerin detaylarını ve bölgesel dengeleri değerlendirdi.
TÜRKİYE’DEKİ S-400’LER İÇİN BAE DIŞINDA İKİ ÜLKE DAHA MASADA
S-400 bataryalarının gideceği ülke konusunda kamuoyunda Birleşik Arap Emirlikleri’nin (BAE) öne çıktığını belirten Şendir, “Masada iki iştahlı alıcı daha var. O iki ülke Suudi Arabistan ve Katar.” diyerek her iki ülkenin de geçmişte Rusya’dan S-400 almak için müzakereler yürüttüğünü ve iyi niyet anlaşmaları imzaladığını hatırlattı.
BAE VE SUUDİ ARABİSTAN’IN YANI SIRA KATAR DA RUS VETOSUNU AŞABİLİR
Rusya’nın Körfez ülkeleriyle olan ekonomik ve siyasi ilişkilerinin satış sürecindeki etkisine değinen Şendir, Moskova’nın BAE ve Suudi Arabistan ile OPEC Plus kapsamında iş birliği yaptığını, vizelerin kaldırıldığını ve direkt uçuşların başladığını hatırlattı.
Katar’ın da ciddi bir alıcı olarak Rus vetosunu aşacak kapasitede olduğunu anlatan Şendir, “Katar Devleti’nin egemen servet fonu olan Katar Yatırım Otoritesi, Rusya’nın devlete ait petrol şirketi Rosneft’in yaklaşık yüzde 19’luk hissesine sahip. Fon, Saint Petersburg Havalimanı başta olmak üzere Rusya’daki gayrimenkul, altyapı, perakende ve lojistik sektörlerine milyarlarca dolarlık yatırım yapmış durumda.” ifadelerini kullandı.
‘SATIŞA KARAR VERECEK OLAN ÜLKE TÜRKİYE’
Ankara-Moskova hattındaki S-400 diplomasisinde sürecin işleyişine değinen Şendir, “Satışa karar verecek olan ülke Türkiye, Rusya, Türkiye’nin satış kararına onay verecek.” dedi. Ankara’nın Doha ile her zaman güçlü ilişkilere sahip olduğunu, Riyad ile ilişkilerin altın çağını yaşadığını ve BAE ile kriz dönemlerinin aşıldığını belirten Şendir, farklı pozisyon alınan noktalarda pozitif gündeme bakarak ilerleme stratejisinin halen yürürlükte olduğunu kaydetti.
‘MOSKOVA İÇİN UKRAYNA MESELESİ S-400’LERİN GİDECEĞİ ÜLKEDEN ÇOK DAHA ÖNEMLİ’
S-400 defteri kapatılırken Türkiye-Rusya ilişkilerinin de göz önünde bulundurulması gerektiğini savunan Şendir, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın Kiev’de yaptığı Karadeniz’in savaş dışında tutulması uyarısının önemine işaret etti. İki ülke arasındaki stratejik tahammül ilişkisinin Libya ve Suriye’de zorlu testlerden geçtiğini anımsatan Şendir, “Moskova için şu an Ukrayna meselesi, S-400’lerin gideceği ülkeden çok daha önemli. Ankara, dengeyi korumadaki çabasını sürdürüyor sonuçta.” diye konuştu.
‘GELECEK 10 GÜNDE ŞEKİLLENECEKTİR’
S-400’lerin gideceği ülke kadar gitmeyeceği ülkelerin de büyük önem taşıdığını vurgulayan Şendir, Ankara’nın konuya sadece ekonomik değil, siyasi faydalar ekseninde de yaklaştığını bildirdi. Karar sürecinin uzamayacağını belirten Şendir, “Güçlü olduğu dönemde Trump’ı harekete geçirecek adımı atmak ve ilerlemek birinci öncelik. Bu konu gelecek 10 günde şekillenecektir ama şu an S-400’lerin gideceği ülke halen belli değil.” dedi.
